Bản kể dịu nhẹ
Thạch Sanh
Chuyện chàng Thạch Sanh hiền hậu, dũng cảm trừ yêu quái cứu người, dùng tiếng đàn nhân nghĩa hóa giải oán hờn và đem lại bình yên cho muôn dân.
Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nhỏ bên cánh rừng xanh thẳm, có một chàng trai khôi ngô, khỏe mạnh tên là Thạch Sanh. Thạch Sanh mồ côi cha mẹ từ thuở ấu thơ, sống thui thủi một mình trong túp lều rơm dưới gốc đa cổ thụ rợp bóng mát. Cả gia tài của chàng chỉ có một chiếc búa đốn củi do người cha để lại. Ngày ngày, Thạch Sanh vào rừng đốn củi mang ra chợ đổi lấy gạo nuôi thân, ai gặp khó khăn chàng cũng sẵn lòng ra tay giúp đỡ.
Ở gần đó có một người làm nghề buôn rượu tên là Lý Thông. Thấy Thạch Sanh khỏe mạnh lại thật thà, Lý Thông bèn ngỏ lời kết nghĩa anh em để nhờ vả chàng làm lụng giúp gia đình mình. Thạch Sanh tin người, vui vẻ chuyển về sống chung một nhà cùng mẹ con Lý Thông.
Thuở ấy, trong vùng có một con trăn tinh khổng lồ thường hay quấy nhiễu dân làng. Năm đó, đến lượt Lý Thông phải nộp mình đi canh miếu thờ trăn tinh. Quá sợ hãi, mẹ con Lý Thông bàn mưu lừa Thạch Sanh đi thay. Lý Thông ngon ngọt bảo chàng ra trông miếu giúp mình một đêm để cất mẻ rượu ngon. Thạch Sanh chẳng mảy may nghi ngờ, vui vẻ nhận lời ngay.
Đêm hôm ấy, trăn tinh từ trên núi trườn xuống, mở đôi mắt đỏ rực gầm thét dữ dội. Không hề nao núng, Thạch Sanh bình tĩnh dùng chiếc búa gỗ và tài võ nghệ điêu luyện để né tránh móng vuốt của yêu quái. Bằng lòng dũng cảm phi thường, chàng đã thu phục được trăn tinh. Con thú dữ nhận ra sức mạnh và tấm lòng của chàng, liền cúi đầu quy phục rồi hóa thành một chiếc cung tên bằng vàng thần kỳ rực rỡ. Thạch Sanh nhặt cung vàng rồi gánh củi trở về nhà. Thấy chàng còn sống, mẹ con Lý Thông kinh ngạc tột độ. Lý Thông liền bày mưu lừa chàng: “Đó là con vật nuôi của triều đình, em mau trốn về gốc đa đi kẻo mang họa, để mọi việc anh thu xếp cho!”. Thạch Sanh thật thà nghe theo, lặng lẽ trở về túp lều dưới gốc đa. Còn Lý Thông mang cung vàng dâng lên nhà vua, tự nhận mình có công lớn nên được vua phong cho chức tước cao sang.
Ít lâu sau, nhà vua mở hội kén rể cho công chúa Quỳnh Nga xinh đẹp. Đột nhiên, một con đại bàng khổng lồ từ trên trời lao xuống quắp công chúa bay vút qua gốc đa nơi Thạch Sanh đang nghỉ ngơi. Nhìn thấy người bị nạn, Thạch Sanh liền giương cung tên vàng bắn trúng cánh đại bàng. Con chim trúng tên loạng choạng bay về phía hang núi hiểm trở, để lại vệt máu trên cành lá. Thạch Sanh lần theo dấu vết, tìm được đến miệng hang sâu thẳm giữa vách đá cheo leo.
Trong khi đó, công chúa mất tích khiến nhà vua vô cùng đau xót. Vua truyền cho Lý Thông đi tìm công chúa, hứa sẽ gả nàng và truyền ngôi báu cho. Lý Thông tìm mãi không thấy tung tích, đành đến gốc đa nhờ Thạch Sanh giúp đỡ. Thạch Sanh dẫn Lý Thông đến miệng hang rồi dũng cảm buộc dây vào người để chàng lính hạ mình xuống đáy hang thăm thẳm.
Dưới hang sâu, Thạch Sanh tìm thấy công chúa đang ngồi ủ rũ. Chàng an ủi công chúa rồi buộc dây cẩn thận để Lý Thông kéo nàng lên mặt đất trước. Thế nhưng, khi vừa kéo được công chúa lên, lòng dạ tham lam nổi lên, Lý Thông liền cho người lăn những tảng đá lớn lấp kín miệng hang nhằm cướp công và hãm hại Thạch Sanh.
Bị nhốt dưới hang tối, Thạch Sanh không hề nản lòng. Chàng đi tìm lối thoát hiểm và vô tình phát hiện ra con trai của vua Thủy Tề đang bị nhốt trong một chiếc lồng ngọc kiên cố. Bằng sức mạnh của mình, Thạch Sanh đã phá tan lồng ngọc, cứu thoát vị thái tử. Để đền đáp ơn nghĩa, thái tử mời Thạch Sanh xuống thủy cung chơi. Vua Thủy Tề đón tiếp chàng nồng hậu, mở tiệc thết đãi và muốn tặng chàng vô vàn ngọc ngà châu báu. Nhưng Thạch Sanh từ chối tất cả, chàng chỉ xin một cây đàn gỗ nhỏ mộc mạc làm kỷ niệm rồi trở về túp lều xưa dưới gốc đa.
Còn công chúa Quỳnh Nga, từ ngày được cứu về hoàng cung, nàng đau buồn vì nhớ ơn người anh hùng dưới hang sâu mà chẳng thể nói được lời nào, suốt ngày câm lặng u sầu.
Cùng lúc đó, những kẻ gian trong làng đã lấy trộm của cải của triều đình đem giấu dưới gốc đa của Thạch Sanh. Thạch Sanh bị vu oan và bị bắt giam vào ngục tối. Ngồi trong chốn lao tù lạnh lẽo, chàng không hề oán giận mà chỉ lấy cây đàn thần ra gảy khúc nhạc giãi bày nỗi lòng trong sạch.
Tiếng đàn thần réo rắt vang xa, bay qua bức tường thành kiên cố, vang vọng vào tận hoàng cung: “Đàn kêu ai chém trăn tinh Ai giương cung bắn đại bàng chở che Đàn kêu ai cứu công chúa Mà nay vùi lấp dưới hang lạnh lùng…”
Nghe tiếng đàn chan chứa tình người và kể rõ sự thật năm nào, công chúa Quỳnh Nga bỗng mỉm cười rạng rỡ và cất tiếng nói trở lại. Nàng xin vua cha cho gọi người gảy đàn vào cung. Trước mặt nhà vua và bá quan, Thạch Sanh đã kể lại toàn bộ câu chuyện từ việc thu phục trăn tinh, cứu công chúa cho đến chuyện bị Lý Thông lừa gạt. Nhà vua hiểu rõ sự tình, vô cùng tức giận trước sự xảo quyệt của Lý Thông và muốn xử phạt thật nặng. Nhưng Thạch Sanh với tấm lòng bao dung, nhân hậu đã xin vua tha mạng cho hai mẹ con Lý Thông trở về quê quán làm ăn lương thiện.
Thế nhưng, khi vừa đi đến bìa rừng, trời bỗng nổi cơn giông gió, sấm sét công bằng giáng xuống biến hai mẹ con thành những chú bọ hung nhỏ bé, suốt ngày lúi húi dưới đất bùn để nhắc nhở đời sau về bài học tham lam và gian trá.
Nghe tin Thạch Sanh sắp kết duyên cùng công chúa, hoàng tử mười tám nước chư hầu tức giận kéo đại quân sang vây thành. Nhà vua lo lắng, nhưng Thạch Sanh bình thản xin một mình ra trận mà không mang theo gươm giáo. Chàng ngồi trên vọng lâu, gảy lên khúc nhạc thần du dương, tha thiết. Tiếng đàn ấm áp như lời mẹ ru, gợi nhớ quê nhà yên bình và tình yêu thương gia đình. Quân lính nghe đàn đều xúc động rưng rưng, cùng buông rơi binh khí, không còn ai muốn chiến tranh.
Thạch Sanh lại sai người mang ra một niêu cơm nhỏ xíu xiu để thết đãi đoàn quân. Thấy niêu cơm bé tẹo, quân lính cười thầm, nhưng kỳ lạ thay, niêu cơm cứ xới hết lại đầy ắp, hàng vạn người ăn mãi không hết. Cảm phục tấm lòng nhân hậu và tài năng của Thạch Sanh, các nước đều cúi đầu bái tạ rồi vui vẻ rút quân về nước.
Nhà vua vui mừng gả công chúa và truyền ngôi báu cho Thạch Sanh. Từ đó, Thạch Sanh và công chúa sống trọn đời hạnh phúc, hết lòng chăm lo cho muôn dân ấm no.
Gió đêm khẽ lay cành lá bên khung cửa sổ, khúc nhạc hòa bình năm xưa như vẫn còn vương vấn êm đềm, ru con vào giấc ngủ thật say cùng những giấc mơ bình yên.
“Rồi đêm ấy, cả nhà cùng ngủ một giấc thật êm.”
Chúc bé ngủ ngon.