Tấm Cám

Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nhỏ yên bình rợp bóng tre xanh, có cô Tấm hiền lành, nết na. Tấm mồ côi mẹ từ nhỏ, chẳng bao lâu sau cha cũng qua đời, cô phải ở cùng người dì ghẻ cay nghiệt và người em gái cùng cha khác mẹ tên là Cám. Suốt ngày, Tấm luôn chăm chỉ làm lụng, hết quét sân, gánh nước lại chăn trâu, cắt cỏ mà chẳng hề than phiền. Gương mặt Tấm lúc nào cũng dịu dàng, ánh mắt trong sáng như giọt sương mai. Trái lại, Cám được mẹ nuông chiều nên rất lười biếng, chỉ thích rong chơi.

Một hôm, dì ghẻ đưa cho hai chị em mỗi người một chiếc giỏ và hứa ai bắt được đầy giỏ tôm tép sẽ thưởng cho chiếc yếm đào. Ra đồng, Tấm chăm chỉ lội ruộng sâu bắt từng con tôm, con tép nhỏ nên đến trưa giỏ đã đầy ắp. Còn Cám mải mê đuổi bướm hái hoa nên giỏ trống không. Thấy giỏ của chị đầy, Cám liền bảo: “Chị Tấm ơi chị Tấm, đầu chị lấm, chị hụp cho sâu kẻo về dì mắng!”. Tấm thật thà tin lời em, cúi xuống đầm nước gội đầu. Cám nhanh tay trút sạch giỏ tép của Tấm sang giỏ mình rồi chạy vội về nhà nhận thưởng.

Bước lên bờ thấy giỏ trống rỗng, Tấm tủi thân ôm mặt khóc. Bỗng nhiên, một làn khói thơm dịu tỏa ra, ông Bụt râu tóc bạc phơ hiện lên mỉm cười hiền từ: “Làm sao con khóc?”. Tấm nức nở kể lại sự tình. Bụt bảo Tấm nhìn vào giỏ, thấy còn một chú cá bống nhỏ xíu. Bụt dặn Tấm đem bống thả xuống giếng sâu, mỗi bữa bớt lại bát cơm nuôi bống và cất tiếng gọi: “Bống bống bang bang, lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta, chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người”.

Tấm vâng lời mang bống về giếng nuôi. Nghe tiếng gọi êm đềm của Tấm, bống ngoi lên đớp cơm và trở thành người bạn nhỏ thân thiết. Nhưng rồi người dì ghẻ rình biết chuyện, lừa bắt bống đi khi Tấm vắng nhà. Chiều về ra giếng không thấy bống, Tấm lại nghẹn ngào rơi nước mắt. Bụt hiện lên vỗ về, bảo Tấm tìm xương bống đựng vào bốn chiếc lọ nhỏ rồi đem chôn dưới bốn chân giường nằm. Tấm ngoan ngoãn làm theo lời dặn.

Mùa xuân đến, muôn hoa khoe sắc, nhà vua mở hội tưng bừng khắp kinh đô. Mẹ con Cám sắm sửa xiêm y lộng lẫy đi trẩy hội. Thấy Tấm muốn đi, dì ghẻ liền đem một đấu thóc trộn lẫn với một đấu gạo rồi bảo: “Bao giờ nhặt riêng thóc ra thóc, gạo ra gạo thì mới được đi xem hội!”. Tấm buồn bã khóc thầm, Bụt liền phái đàn chim sẻ bay xuống giúp. Đàn chim nhỏ thoăn thoắt nhặt từng hạt, loáng một cái thóc và gạo đã được chia riêng gọn gàng. Theo lời Bụt, Tấm đào bốn chiếc lọ dưới chân giường lên. Kỳ diệu thay, trong lọ có bộ váy áo lụa thêu hoa tuyệt đẹp, đôi giày gấm lấp lánh và một chú ngựa trắng hiền lành.

Tấm mừng rỡ mặc xiêm y xinh đẹp, cưỡi ngựa đi trẩy hội. Khi qua cây cầu đá bắc ngang suối trong, chú ngựa bước vội làm rơi một chiếc giày xuống dòng nước. Dòng người quá đông đúc nên Tấm không kịp dừng lại tìm kiếm. Một lát sau, đoàn xa giá của nhà vua đi qua dòng suối, con voi ngự bỗng dừng bước quỳ gối không chịu đi tiếp. Quân lính lặn xuống vớt được chiếc giày thêu nhỏ nhắn, tinh xảo. Vua ngắm nghía chiếc giày và truyền lệnh hễ ai mang vừa sẽ được rước vào cung làm hoàng hậu. Bao nhiêu người ướm thử đều không vừa, chỉ đến khi Tấm bước vào, chân cô xỏ vào chiếc giày vừa in như đúc. Tấm lấy chiếc giày còn lại trong tay nải ra mang vào, hai chiếc giày bừng sáng lộng lẫy. Vua cảm mến vẻ đẹp hiền dịu, nết na của Tấm liền cho rước nàng về cung làm hoàng hậu.

Dẫu trải qua bao sóng gió bởi lòng ghen ghét của mẹ con Cám, Tấm vẫn luôn được chở che nhờ tấm lòng thiện lương, trong sáng. Cô hóa thân thành chú chim vàng anh với bộ lông óng ả cất tiếng hót vui tươi bên cửa sổ cung vua, thành hàng cây xoan đào xanh mướt tỏa bóng râm mát rượi mỗi trưa hè, rồi thành hương thơm ngạt ngào trong quả thị vàng óng ả rụng vào bị của bà cụ bán nước nhân hậu. Ở nhà bà cụ, Tấm từ quả thị bước ra, ngày ngày chăm lo việc nhà, quét tước sân vườn và nấu những bữa cơm thơm dẻo. Sau đó, khi nhà vua vi hành ghé nghỉ chân nơi quán nước nghèo, thấy miếng trầu têm cánh phượng khéo léo thân quen, vua đã nhận ra người vợ hiền đức năm xưa và mừng rỡ đón Tấm trở lại hoàng cung trong tiếng reo hò của muôn dân.

Mẹ con Cám thấy Tấm vẫn bình an, xinh đẹp và được muôn dân kính yêu thì vô cùng hổ thẹn với lòng mình. Họ nhận ra lòng đố kỵ chỉ mang lại cay đắng. Quá ân hận, hai mẹ con lặng lẽ rời làng đến một nơi xa xôi, sớm hôm chăm chỉ làm lụng để chuộc lỗi và tìm lại sự thanh thản trong tâm hồn. Hoàng hậu Tấm từ đó sống một đời an vui, hạnh phúc, hết lòng thương yêu nhân dân.

Đêm đã về khuya, vầng trăng hiền từ tỏa ánh sáng dịu mát ngoài khung cửa sổ, ru con chìm vào giấc ngủ thật say cùng những giấc mơ ngọt ngào như nụ cười cô Tấm.